TIJORAT BANKLARINING IQTISODIYOTDAGI ROLI

Authors

  • Toshmuhamedov Azizbek Nizomjon o‘g‘li Author

Keywords:

tijorat banki, moliyaviy vositachilik, kredit portfeli, depozit, pul multiplikatori, bank aktivlari, raqamli banking, kapital etarliligi, makroprudensial siyosat, iqtisodiy o‘sish.

Abstract

Ushbu maqolada tijorat banklarining zamonaviy bozor iqtisodiyotidagi tutgan o‘rni va vazifalari ilmiy tahlil qilingan. 2023–2025-yillar davomida shakllangan eng so‘nggi statistik ma'lumotlar asosida tijorat banklarining moliyaviy vositachilik, pul yaratish, kredit ta'minoti, to‘lov-hisob-kitob va investitsiya funksiyalari ko‘rib chiqilgan. McKinsey Global Banking Annual Review 2025 ma'lumotlariga ko‘ra, 2024-yilda jahon bank tizimi orqali o‘tgan mablag‘lar hajmi tarixiy rekord bo‘lgan 5,5 trillion dollarga yetgan bo‘lsa, O‘zbekiston bank tizimining jami aktivlari 2025-yil sentyabr holatiga 863,1 trillion so‘mni tashkil etdi. Maqolada O‘zbekiston Markaziy bankining rasmiy statistikasi, Xalqaro Valyuta Fondining 2025-yilgi moliyaviy barqarorlik bahosi va xalqaro ilmiy adabiyotlar asosida tijorat banklarining iqtisodiy o‘sishga ta'siri, raqamli transformatsiya va makroprudensial tartibga solish masalalari yoritilgan.

References

1. Central Bank of the Republic of Uzbekistan. (2025). Financial Stability Report for the First Half of 2025. Tashkent. https://cbu.uz/en/financial-stability/press-releases/3042756/

2. Central Bank of the Republic of Uzbekistan. (2025). Information on major indicators of commercial banks as of September 1, 2025. https://cbu.uz/en/statistics/bankstats/

3. Central Bank of the Republic of Uzbekistan. (2025). Information on major indicators of commercial banks as of July 1, 2025. https://cbu.uz/en/statistics/bankstats/3182879/

4. Institute of Macroeconomic and Regional Studies (IMRS). (2024). Competition in Uzbekistan’s banking sector: Updated Herfindahl-Hirschman Index for Q3 2024. UzDaily. https://www.uzdaily.uz/en/competition-in-uzbekistans-banking-sector-updated-herfindahl-hirschman-index-for-q3-2024/

5. International Monetary Fund. (2025). Republic of Uzbekistan: Financial Sector Assessment Program (FSAP). IMF Country Report. https://www.imf.org/-/media/files/publications/cr/2025/english/1uzbea2025004-source-pdf.pdf

6. International Monetary Fund. (2025). Global Financial Stability Report, April 2025. Washington, D.C.: IMF Publication Services.

7. International Monetary Fund. (2025). World Economic Outlook, October 2025. Washington, D.C.: IMF Publication Services.

8. Karimov, A., & Toshmatov, B. (2025). Scenarios of Development of the Banking System of Uzbekistan Until 2030: Forecasting Based on CAGR Models. American Journal of Economics and Business Management. https://globalresearchnetwork.us/index.php/ajebm/article/view/4627

15. World Bank. (2024). World Development Indicators: Domestic credit to private sector (% of GDP). https://data.worldbank.org/indicator/FD.AST.PRVT.GD.ZS

Downloads

Published

2026-06-30