NOTO‘G‘RI OVQATLANISH FONIDA RIVOJLANADIGAN NON-ALKOGOL YOG‘LI JIGAR KASALLIGI (NAFLD) PATOGENEZI

Authors

  • Choriyeva Ruxshona Mirjonovna Osiyo Xalqaro Universiteti Tibbiyot fakulteti Davolash ishi yo`nalishi 3-bosqich talabasi Author
  • Hamroyev Xudoyshukur Nutfullayevich Ilmiy rahbar Author

Keywords:

NAFLD, noto‘g‘ri ovqatlanish, insulinrezistentlik, steatoz, steatohepatit, oksidlovchi stress, lipid almashinuvi, gepatotsit, fibroz, metabolik sindrom

Abstract

Ushbu maqolada noto‘g‘ri ovqatlanish fonida rivojlanadigan non-alkogol yog‘li jigar kasalligi (NAFLD) ning patogenezi tahlil qilinadi. NAFLD hozirgi kunda eng keng tarqalgan metabolik kasalliklardan biri bo‘lib, uning rivojlanishida yuqori kaloriyali, yog‘ va uglevodlarga boy ovqatlanish muhim rol o‘ynaydi. Kasallik patogenezida insulinrezistentlik, lipid almashinuvining buzilishi, gepatotsitlarda triglitseridlar to‘planishi, oksidlovchi stress va yallig‘lanish jarayonlari asosiy mexanizmlar hisoblanadi. Ushbu jarayonlar natijasida oddiy steatozdan steatohepatit, fibroz va hatto jigar sirrozigacha bo‘lgan bosqichma-bosqich o‘zgarishlar yuzaga keladi. Maqolada NAFLD rivojlanishining zamonaviy nazariyalari, xususan “multiple hit” (ko‘p omilli zarba) konsepsiyasi asosida yoritilgan. Shuningdek, noto‘g‘ri ovqatlanishning ushbu patologik jarayonlarni kuchaytiruvchi omil sifatidagi roli keng muhokama qilinadi.

References

• Chalasani N., Younossi Z., Lavine J. E. et al. The diagnosis and management of non-alcoholic fatty liver disease. Hepatology, 2018.

• Younossi Z. M. Non-alcoholic fatty liver disease – A global public health perspective. Journal of Hepatology, 2019.

• McCullough A. J. The clinical features, diagnosis and natural history of non-alcoholic fatty liver disease. Clin Liver Dis, 2014.

• Buzzetti E., Pinzani M., Tsochatzis E. A. The multiple-hit pathogenesis of NAFLD. Metabolism, 2016.

• Rinella M. E. Nonalcoholic fatty liver disease: a systematic review. JAMA, 2015.

• Eslam M., Newsome P. N., Sarin S. K. et al. A new definition for metabolic associated fatty liver disease (MAFLD). Hepatology, 2020.

Downloads

Published

2026-07-15