YASHIRIN IQTISODIYOT: SOLIQ TO‘LAMASLIK BIZGA QANCHAGA TUSHMOQDA

Authors

  • Shernayev Akbar Aqmirzayevich Oriental universiteti “Biznes va boshqaruv” kafedrasi professori iqtisodiyot fanlari doktori E-mail: shernaev.akbar@mail.ru Orcid: 0009-0005-2654-0202 Author

Keywords:

yashirin iqtisodiyot, soliq to‘lamaslik, ijtimoiy adolat, sog‘lom raqobat, norasmiy bandlik, davlat byudjeti, raqamlashtirish.

Abstract

Ushbu maqolada yashirin iqtisodiyotning paydo bo‘lish sabablari, uning jamiyat ijtimoiy-iqtisodiy hayotiga ko‘rsatayotgan salbiy ta’siri va soliq to‘lamaslik oqibatida boy berilayotgan imkoniyatlar tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida «soyadagi» faoliyatning nafaqat davlat byudjetiga, balki sog‘lom raqobat muhiti, inson kapitali va ijtimoiy himoya tizimiga yetkazayotgan zarari iqtisodiy va mantiqiy asoslab berilgan. Maqolada Benjamin Franklin va Nizom ul-Mulk kabi mutafakkirlarning qarashlariga tayangan holda, yashirin iqtisodiyotni qisqartirish bo‘yicha amaliy taklif va mulohazalar ilgari surilgan.

References

1. O‘zbekiston Respublikasi Soliq kodeksi. – Toshkent: «Adolat», 2020.

2. Nizom ul-Mulk. Siyosatnoma. (Tarjimon: A. Najmiddinov). – Toshkent: «Yangi asr avlodi», 2013.

3. Medina, L., & Schneider, F. (2018). Shadow Economies Around the World: What Did We Learn Over the Last 20 Years? – IMF Working Paper. [IMF rasmiy hisoboti].

4. World Bank. (2022). The Invisible Force: Understanding the Shadow Economy in Emerging Markets. – Washington, DC.

5. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020 yil 30 oktyabrdagi PF-6098-son Farmoni: «Yashirin iqtisodiyotni qisqartirish va soliq organlari faoliyati samaradorligini oshirish bo‘yicha tashkiliy chora-tadbirlar to‘g‘risida».

6. Sutherland, D. (2020). Tax Compliance and the Shadow Economy. – OECD Economic Surveys.

7. Iqtisodiyot va Moliya vazirligi huzuridagi Soliq qo‘mitasining yillik hisobotlari (2023-2024 yillar).

Downloads

Published

2026-03-31