OʻZBEK TILINING KELIB CHIQISH TARIXI
Keywords:
o‘zbek tili, turkiy tillar, qadimgi turkiy til, chig‘atoy tili, Alisher Navoiy, adabiy til, til tarixi, davlat tiliAbstract
Ushbu maqolada o‘zbek tilining kelib chiqish tarixi, uning turkiy tillar oilasidagi o‘rni va shakllanish bosqichlari batafsil yoritilgan. O‘zbek tilining ildizlari qadimgi turkiy til davriga borib taqalib, Orxon–Enasoy bitiklari orqali ilk yozma manbalari tahlil qilinadi. Shuningdek, o‘rta asrlarda islom sivilizatsiyasi ta’siri ostida arab va fors tillaridan kirib kelgan leksik qatlamning roli ochib beriladi. Eski o‘zbek adabiy tili — chig‘atoy tili rivoji, Alisher Navoiy ijodining til taraqqiyotidagi ahamiyati alohida ta’kidlanadi. Maqolada XIX–XX asrlarda yangi o‘zbek adabiy tilining shakllanishi, mustaqillik davrida davlat tili maqomining mustahkamlanishi va hozirgi zamon o‘zbek tilining rivojlanish jarayonlari ilmiy asosda yoritilgan.
References
I. Qoshgʻariy M. Devonu lugʻotit turk. — Toshkent: Fan, 1960.
II. Yusuf Xos Hojib. Qutadgʻu bilig. — Toshkent: Fan, 1971.
III. Navoiy A. Muhokamat ul-lugʻatayn. — Toshkent: Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot, 1983.
IV. Navoiy A. Xamsa. — Toshkent: Fan, 1991.
V. Rahmonov V. Oʻzbek adabiy tili tarixi. — Toshkent: Oʻqituvchi, 2004.
VI. Sodiqov Q. Turkiy tillar tarixi. — Toshkent: Universitet, 2006.
VII. Karimov S. Oʻzbek tili tarixi. — Toshkent: Fan va texnologiya, 2010.
VIII. Abdurahmonov Gʻ. Oʻzbek tilining tarixiy grammatikasi. — Toshkent: Fan, 1998.
IX. Madrahimov X. Chigʻatoy adabiy tili. — Toshkent: Akademnashr, 2015.
