XX ASR BOSHLARIDA TURKIY XALQLAR ALIFBO ISLOHOTLARI VA O‘ZGARISHLARI TARIXI
Keywords:
turkiy xalqlar, alifbo, yozuv, arab yozuvi, krill yozuvi, lotin yozuvi, qurultoy.Abstract
Mazkur maqolada XX asr boshlarida turkiy xalqlar hayotida muhim o‘rin tutgan alifbo islohotlari jarayoni tarixiy, ijtimoiy hamda madaniy omillar asosida tahlil qilinadi. Unda arab yozuviga asoslangan an’anaviy imlodan voz kechish, yangi yozuv tizimlarini joriy etish zarurati, lotin va keyinchalik kirill alifbolariga o‘tish jarayonlari yoritiladi. Shuningdek, jadidchilik harakati vakillarining alifbo islohoti borasidagi qarashlari, islohotlarning turkiy xalqlarning savodxonligi, milliy ong va madaniy taraqqiyotiga ta’siri ilmiy asosda ko‘rib chiqiladi. Maqolada alifbo-imlo o‘zgarishlarining umumturkiy xususiyatlari hamda ayrim hududlarga xos jihatlari qiyosiy tahlil qilinadi.
References
1. Anday, Melih Cevdit (1978), “Türk abecesi”, Cumhuriyet Gazetesi, Tarih: 18.08.1978 (8 Ağustos1978). -B.278-279.
2. Ercilasun, Ahmet Bican (1992). “İsmail Gaspıralı’nın Fikirleri” Türk Dünyası Üzerine İncelemeler, Ankara: “Akçağ Yayınları”.
3. Birinchi Turkologik qurultoy: koʻrinadigan va koʻrinmas tomonlar. Ilmiy sessiya materiallari (2016 yil 10 iyun). Boku: Fan va taʼlim nashriyoti, 2016 yil" (PDF). Arxivlangan 22.09.2018 (PDF). Foydalanish sanasi: 23.08.2023.
4. Қурбонова М. Фитратнинг тилшунослик меъроси. Филол.фан. номз. … дисс. -Т., 1993.
5. Ашурали Зоҳирий. Туркология қурултойи атрофида //Фарғона газeтaси. -1926. -№ 374.
6. Иштирокиюн, 1919 йил, 19 июнь; 1920 йил, 26 сентябрь.
7. https://www.turkyurdu.com.tr/arsiv/yazar-yazi.
8. https://evrimagaci.org/turklerin-tarih-boyunca-kullandigi-alfabeler
