BOLALARDA ADENOID KASALLIGIDA EPITELIAL BARYER FUNKSIYASINING BUZILISHI VA SURUNKALI YALLIG‘LANISH O‘RTASIDAGI BOG‘LIQLIK
Keywords:
Adenoid kasalligi, epitelial barer, nazofaringeal epiteliy, surunkali yallig‘lanish, bolalar, mahalliy immunitet, sitokinlar, limfoid to‘qima.Abstract
Bolalarda adenoid kasalligi yuqori nafas yo‘llarining eng keng tarqalgan surunkali patologiyalaridan biri bo‘lib, u limfoid to‘qimaning patologik gipertrofiyasi va uzoq davom etuvchi yallig‘lanish jarayoni bilan tavsiflanadi. So‘nggi yillarda olib borilgan tadqiqotlar adenoid kasalligi patogenezida nazofaringeal epitelial barer funksiyasining buzilishi muhim o‘rin tutishini ko‘rsatmoqda. Epitelial barer tashqi muhitdan kirib keluvchi mikroorganizmlar, allergenlar va toksik moddalar uchun birlamchi himoya mexanizmi hisoblanadi. Uning strukturaviy va funksional yaxlitligi buzilganda, surunkali yallig‘lanish rivojlanib, limfoid to‘qima doimiy antigen stimulyatsiyasiga uchraydi.
Ushbu maqolada bolalarda adenoid kasalligida epitelial barer funksiyasining buzilish mexanizmlari, hujayraviy va molekulyar o‘zgarishlar, sitokinlar disbalansi, epitelial o‘tkazuvchanlikning ortishi hamda ularning surunkali yallig‘lanish va adenoid gipertrofiyasi bilan bog‘liqligi ilmiy dalillar asosida tahlil qilinadi. Shuningdek, eksperimental va klinik tadqiqotlar natijalari asosida mazkur jarayonning diagnostik va terapevtik ahamiyati yoritiladi.
References
1. Abduraxmonov F.X., Qodirova M.A.
Bolalar kasalliklari (otorinolaringologiya bo‘limi). – Toshkent: Abu Ali ibn Sino nomidagi tibbiyot nashriyoti, 2021.
2. Ismoilov S.S., Rahimova D.T.
Bolalarda adenoid kasalligining klinik kechishi va davolash usullari.
O‘zbekiston tibbiyot jurnali, 2020; №4: 45–49.
3. Karimov A.B., Yo‘ldosheva M.N.
Bolalarda yuqori nafas yo‘llari kasalliklarida mahalliy immunitet holati.
Pediatriya va perinatologiya muammolari, 2019; №2: 32–37.
4. O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi.
Bolalarda yuqori nafas yo‘llari kasalliklarini tashxislash va davolash bo‘yicha klinik tavsiyalar. – Toshkent, 2022.
