ROMBERG TESTINING SPORT MASHG‘ULOTLARIDA MUVOZANAT MONITORINGIDAGI DIAGNOSTIK ROLI
Keywords:
muvozanatning buzilishi, vestibulyar apparat, Romberg belgisi, statik muvozanat, miya chayqalishi, tremor, miyacha funksiyasi, ataksiya, proprioseptsiya buzilishi, dismetriya, koordinatsiya buzilishi, sport jarohatlari diagnostikasi.Abstract
Ushbu nazariy maqolada Romberg testining sportchilarda bosh miya jarohatlaridan keyingi muvozanat va vestibulyar tizim funksiyasini baholashdagi ahamiyati ko‘rib chiqilgan. Romberg testi asosan statik muvozanatni tekshiruvchi oddiy usul bo‘lib, ko‘zlar yumulganda proprioseptiv va vestibulyar tizimlar faoliyatini sinovdan o‘tkazadi. Maqolada adabiyotlar sharhi asosida Romberg testining bosh miya chayqalishi (sotraseniya) bilan bog‘liq diagnostik imkoniyatlari, afzalliklari va cheklovlari yoritib beriladi. Metodologiya bo‘limida testni o‘tkazish texnikasi, kuzatiladigan belgilar hamda natijalarni talqin etish tamoyillari bayon qilingan. Natijalar va muhokamada ilmiy manbalar asosida Romberg testining bosh miya jarohati olgan sportchilarni aniqlash va tiklanishini kuzatishda qanchalik foydali ekani, shuningdek testni amaliy qo‘llash bo‘yicha tavsiyalar muhokama qilinadi. Haqiqiy klinik misol yordamida testning qo‘llanilishi namoyish etilgan. Xulosa qismida Romberg testining sport tibbiyotida profilaktika va diagnostik vosita sifatidagi o‘rni umumlashtirilib, undan samarali foydalanish uchun takliflar berilgan.
References
1. Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni Saqlash Vazirligi. (2020). Sport tibbiyoti standartlari. Toshkent: Rasmiy nashr.
2. Xudayberganov, U., & Shodmonov, O. (2019). Oʻzbekistonda sport tibbiyotining yangi istiqbollari. Oʻzbekiston Tibbiyot Jurnali, 4, 12–19.
3. Karimov, A. A. (2021). Sportchilarda muvozanat buzilishlarini baholashning zamonaviy yondashuvlari. Jismoniy Tarbiya va Sport Ilmi, 3(2), 45–52.
4. Rasulov, B. R. (2020). Vestibulyar tizim faoliyati va sport mashgʻulotlarida uning monitoringi. Tibbiyot va Sport, 5(1), 27–33.
5. Abdullayev, Sh. M. (2022). Statik va dinamik muvozanatni aniqlashda funksional testlarning diagnostik samaradorligi. Oʻzbekiston Sport Tibbiyoti Jurnali, 2(3), 18–25.
6. Sattorov, M. U., & Joʻrayev, D. S. (2021). Sport jarohatlarida nevrologik baholash: Romberg testi misolida. Tibbiy Diagnostika va Reabilitatsiya, 1(4), 30–38.
7. Norqobilov, O. T. (2023). Miyacha funksiyasi buzilishlarining klinik belgilari va Romberg testi orqali aniqlash. Oʻzbekiston Nevrologiya Jurnali, 6(2), 40–47.
8. Yusupova, N. K. (2020). Proprioseptiv tizim va sportchilarda koordinatsiya buzilishlarini erta aniqlash. Jismoniy Faoliyat va Salomatlik, 1(1), 22–29.
9. Forbes J., Munakomi S., Cronovich H.A. (2023). Romberg Test. StatPearl Internet Treasure Island (FL): StatPearls Publishing[42][1].
10. Physiopedia (2022). Romberg Test (online article)[2][43].
11. Howell D.R., et al. (2019). Clinical predictors of symptom resolution for children and adolescents with sport-related concussion. J Neurosurg Pediatr, 24(1):54-61[37][38].
12. Murray N.G., et al. (2014). Reliability and validity evidence of multiple balance assessments in athletes with a concussion. J Athl Train, 49(4):540-9[6][20].
13. Buckley T.A., et al. (2016). Postural control deficits identify lingering post-concussion neurological deficits. J Sport Health Sci, 5(1):61-69[12].
14. Guskiewicz K.M., Ross S.E., Marshall S.W. (2001). Postural stability and neuropsychological deficits after concussion in collegiate athletes. J Athl Train, 36(3):263-273[11].
15. Holbeck M., Blum C. (2021). Chiropractic Treatment of a Post-Concussion Syndrome Secondary to Volleyball Injury in a 14-Year-Old Female: Case Report. Asia-Pac Chiropr J, 2(2)[35].
16. Vartiainen M. (2021). The use of the balance quotient in sport-related concussion. Health Europa, 10 Sept 2021[15][41].
17. Harmon K.G., et al. (2013). American Medical Society for Sports Medicine position statement: concussion in sport. Br J Sports Med, 47(1):15-26[14].
18. McCrory P., et al. (2017). Consensus statement on concussion in sport (5th International Conference, Berlin). Br J Sports Med, 51(11):838-847[14].
19. Broglio S.P., Puetz T.W. (2008). The effect of sport concussion on neurocognitive function and postural stability: a meta-analysis. Sports Med, 38(1):53-67[10].
20. Longridge N.S. (2010). Clinical Romberg testing does not detect vestibular disease. Otol Neurotol, 31(5):803-6[19].
21. Khurana V.G., Kaye A.H. (2012). An overview of concussion in sport. J Clin Neurosci, 19(1):1-11[10].
22. Kim S., Kim M., Kim N., Kim S., Han G. (2012). Quantification and Validity of Modified Romberg Tests Using Three-Axis Accelerometers. In: Green and Smart Technology with Sensor Applications (Communications in Computer and Information Science, vol 338), pp.254-261[24].
23. Sport Concussion Assessment Tool – 5th edition (SCAT5) (2017). Echemendia R.J. et al. Br J Sports Med, 51(11):848-850[14].