FRAGMENTAR ARXEOLOGIK OBYEKTLARNI QAYTA TIKLASHDA SUN’IY INTELLEKT VA GEOMETRIK MODELLASHTIRISHNING INTEGRATSIYALASHGAN YONDASHUVI
Keywords:
arxeologik obyektlar, fragmentar rekonstruksiya, geometrik modellashtirish, sun’iy intellekt, 3D modellar, raqamli madaniy meros, media vizuallashtirishAbstract
Ushbu maqolada fragmentar arxeologik obyektlarni qayta tiklash jarayonida geometrik modellashtirish va sun’iy intellekt texnologiyalarini integratsiyalashgan holda qo‘llash yondashuvi taklif etiladi. Taklif etilgan yondashuv fotogrammetriya va lazer skanerlash asosida olingan nuqtalar bulutini sun’iy intellekt algoritmlari yordamida tahlil qilish, yetishmayotgan geometrik qismlarni implicit va analitik modellar asosida tiklash hamda rekonstruksiya natijalarini media muhitda vizuallashtirish imkonini beradi. Mazkur ish arxeologik obyektlarni qayta tiklashda geometrik aniqlik, ilmiy ishonchlilik va vizual ifodalilikni birgalikda ta’minlashga qaratilgan bo‘lib, raqamli madaniy meros sohasida yangi integratsiyalashgan yondashuvni namoyon etadi.
References
1. Apollonio, F. I., Gaiani, M., & Sun, Z. (2013). 3D modeling and data enrichment in digital heritage. International Archives of the Photogrammetry, Remote Sensing and Spatial Information Sciences, XL-5/W1, 43–48. https://doi.org/10.5194/isprsarchives-XL-5-W1-43-2013
2. El-Hakim, S., Beraldin, J.-A., & Picard, M. (2004). Detailed 3D reconstruction of monuments using multiple techniques. International Archives of the Photogrammetry, Remote Sensing and Spatial Information Sciences, XXXV(B5), 1–6.
3. Georgopoulos, A. (2016). 3D virtual reconstruction of archaeological monuments. Journal of Archaeological Science: Reports, 10, 275–286. https://doi.org/10.1016/j.jasrep.2016.10.005
4. Li, Y., Liu, C., Lou, Y., Shen, T., Wu, Y., Guo, J., Li, Y., & Zhang, M. (2025). Integrating colored LiDAR and YOLO semantic segmentation for design feature extraction in Chinese ancient architecture. npj Heritage Science, 13, Article 316. https://doi.org/10.1038/s40494-025-01852-2
5. Li, Z. (2025). Primitive-based building model reconstruction from point clouds (Doctoral dissertation, Purdue University). Purdue University Graduate School.
6. Remondino, F., & Campana, S. (2014). 3D recording and modelling in archaeology and cultural heritage. Oxford: Archaeopress.
7. Stylianidis, E., & Remondino, F. (2016). 3D recording, documentation and management of cultural heritage. Dunbeath: Whittles Publishing.
8. Safibullayevna, B. S. (2025). AUTOMATIC ADJUSTMENT OF CARTOGRAPHIC DATA BASED ON THE GEOMETRIC CHARACTERISTICS. SUSTAINABILITY OF EDUCATION, SOCIO-ECONOMIC SCIENCE THEORY, 3(30), 271-272.
9. Ugli, K. S. I., Qizi, S. D. B., & Qizi, K. B. I. (2024). COMPARISON OF MULTISERVICE REMOTE SENSING DATA FOR VEGETATION INDEX ANALYSIS. Al-Farg‘oniy avlodlari, (4), 352-354.
10. Karimov, S., Sotvoldiyeva, D., Khalilov, D., & Mamadaliyev, N. (2024). Deep neural network for semantic segmentation of satellite images. In E3S Web of Conferences (Vol. 587, p. 03006). EDP Sciences.