MEDIA VA SUN’IY INTELLEKT INTEGRATSIYASINING ILMIY ASOSLARI VA ZAMONAVIY MUAMMOLARI
“MEDIA VA SUN’IY INTELLEKT INTEGRATSIYASINING ILMIY ASOSLARI VA ZAMONAVIY MUAMMOLARI” mavzusida хalqaro ilmiy-amaliy anjumani ma’ruzalar to‘plami
PEDAGOGLARDA AXBOROT MADANIYATINI SUN’IY INTELLEKT ASOSIDA SHAKLLANTIRISH: EMPIRIK TADQIQOT
This article analyzes the current state of developing teachers’ information culture based on artificial intelligence technologies using the results of an empirical study. The research was conducted at Urgench State University with the participation of 100 teachers, identifying their level of use of artificial intelligence tools, the state of their information culture, and existing challenges in this field. The study was organized using a quantitative methodology, with data collected through a structured questionnaire and analyzed using descriptive statistical methods. The findings indicate the necessity of integrating artificial intelligence technologies into the pedagogical education system and highlight the need for a systematic approach to developing the information culture of future teachers.
information culture, artificial intelligence, future teachers, pedagogical education, digital competencies, educational technologies.
SUN’IY INTELLEKT YORDAMIDA TA’LIM OLUVCHILARNING MANTIQIY FIKRLASHINI MOSLASHUVCHAN RIVOJLANTIRISH MODELI
Raqamli texnologiyalar va sun’iy intellektning tez sur’atlarda rivojlanishi sharoitida oliy ta’limda shaxsga yo‘naltirilgan karyera maslahatlari berishga bo‘lgan ehtiyoj tobora ortib bormoqda. Psixometrik testlar yoki statik tavsiya modellari kabi an’anaviy usullar ko‘pincha uzoq muddatli ta’lim yo‘nalishlarini hisobga olmaydi va tushuntirilishi qiyin bo‘lgan tavsiyalar beradi. Maqolada pretsedentlarga asoslangan mulohazalar (CBR) va uning muloqotli kengaytmasi (CCBR) yondashuvi taklif etilgan bo‘lib, u talabalarning ta’lim tarixini tuzilmali holatlar sifatida modellashtiradi va to‘liq bo‘lmagan ma’lumotlarni interaktiv tarzda aniqlashtirish imkonini beradi.
Ta’limda sun’iy intellekt, pretsedentlarga asoslangan mulohazalash (CBR), dialogli tavsiya tizimlari, ta’lim trayektoriyalari, ta’lim ma’lumotlarini tahlil qilish, tushuntiriladigan sun’iy intellekt, HEMIS.
TA’LIM JARAYONIDA MOBIL TEXNOLOGIYALARDAN FOYDALANISHGA KREATIV VA INNOVATSION USLUBIY YONDASHUVLAR
Ushbu maqolada ta’lim jarayonida mobil texnologiyalardan foydalanishga oid kreativ va innovatsion uslubiy yondashuvlar tahlil qilinadi. Mobil qurilmalar va raqamli ilovalarning ta’lim samaradorligini oshirishdagi o‘rni, talabalarning bilim olishga bo‘lgan motivatsiyasini kuchaytirish imkoniyatlari hamda o‘qitish jarayonini individuallashtirishdagi ahamiyati yoritiladi. Shuningdek, mobil ta’limni joriy etishda qo‘llaniladigan zamonaviy metodlar va ularning amaliy natijalari ko‘rib chiqiladi.
Mobil texnologiyalar, mobil ta’lim, innovatsion yondashuv, kreativ metodlar, raqamli ta’lim, mobil ilovalar, gamifikatsiya, ta’lim samaradorligi.
UMUMIYLIKKA KREATIV YONDASHUV: ZANJIRNING TARMOQLANGAN QISMIDA ISTEMOLCHINING QUVVATINI BILGAN HOLDA ISHCHI QUVVATINI ANIQLASH. KETMA-KET ULANGAN ISTEMOLCHILARNING O‘ZARO PARALLEL ULANGAN HOLLARI UCHUN
Ushbu maqolada uzluksiz ta’limning barcha bosqich o‘quv muassasalarida fizika fanini o‘qitishda elektr zanjirining tarmoqlangan qismi bilan bog‘liq mavzuni tushuntirishda ko‘rilayotgan ba’zi tarmoqlangan elektr zanjirini batafsil ko‘rib chiqish mumkin va yangicha qoida asosida taxlil qilish va foydalanish ko‘rsatilgan. An’anaviy ma’ruzalarga nisbatan nazariy bilimlarni tushuntirishda tarmoqlangan elektr zanjiri bilan bog‘liq mavzularni innovatsion usulda o‘quvchilar tomonidan o‘zlashtirilishi yuqori samaradorligi kuzatilgan.
fundamental ta’lim, fizika, tarmoqlangan elektr zanjiri, qoida, rezistor, elektr qarshiligi.
TA’LIM SIFATINI OSHIRISHDA RAQAMLI VOSITALARNING O‘RNI
Ushbu tezisda zamonaviy ta’lim tizimini raqamli transformatsiya jarayonida modernizatsiya qilish masalalari yoritilgan. Xususan, sun’iy intellekt (SI) texnologiyalarining o‘quv jarayoniga integratsiyasi, innovatsion pedagogik texnologiyalar va ta’lim oluvchilarning kreativ salohiyatini rivojlantirishga qaratilgan yondashuvlar tahlil qilingan. Ta’lim sifatini oshirishda raqamli vositalarning o‘rni va istiqbollari ko‘rib chiqilgan.
raqamli ta’lim, sun’iy intellekt, modernizatsiya, innovatsiya, kreativ yondashuv, adaptiv ta’lim, Big Data.
JURNALISTIK TA’LIM JARAYONLARIGA SUN’IY INTELLEKT HAMDA VR/AR TEXNOLOGIYALARINI TATBIQ QILISHNING AHAMIYATI
Mazkur maqolada jurnalistik ta’lim jarayonlariga sun’iy intellekt (AI), virtual va kengaytirilgan reallik (VR/AR) texnologiyalarini tatbiq etishning nazariy va amaliy ahamiyati tahlil qilinadi. Raqamli transformatsiya sharoitida jurnalistlarni tayyorlashda an’anaviy pedagogik yondashuvlar bilan bir qatorda innovatsion texnologiyalardan foydalanish zarurati tobora kuchayib bormoqda. Sun’iy intellekt texnologiyalari jurnalistika talabalarida ma’lumotlarni tahlil qilish, avtomatlashtirilgan kontent yaratish, fakt-cheking va auditoriya tahlili kabi ko‘nikmalarni shakllantirishga xizmat qiladi. VR/AR texnologiyalari esa immersiv ta’lim muhiti orqali reportaj, voqea joyidan yoritish va vizual hikoyachilikni real sharoitga yaqin tarzda o‘rgatish imkonini beradi. Maqolada ushbu texnologiyalarning jurnalistik ta’lim sifatini oshirish, talabalarning kreativ va kasbiy kompetensiyalarini rivojlantirishdagi o‘rni asoslab beriladi hamda ularni joriy etish istiqbollari yoritiladi.
Sun’iy intellekt, VR/AR texnologiyalari, jurnalistik ta’lim, raqamli pedagogika, innovatsion o‘qitish
ИСКУССТВЕННЫЙ ИНТЕЛЛЕКТ В ОБРАЗОВАНИИ: ПЕРСПЕКТИВЫ ПРИМЕНЕНИЯ, СУЩЕСТВУЮЩИЕ ПРОБЛЕМЫ
В образовательной сфере применение генеративного искусственного интеллекта неуклонно приобретает все большую актуальность. В настоящей статье анализируются потенциальные выгоды, проблемы и стратегии преодоления трудностей, сопряженных с использованием генеративного искусственного интеллекта в образовательном процессе. Подчеркивается, что генеративный искусственный интеллект обладает значительным потенциалом в сфере образования. Он способен предоставлять персонализированную поддержку в обучении и предлагать обучающимся индивидуализированные учебные материалы посредством интеллектуальных рекомендательных систем. Наряду с этим, он может моделировать сложные сценарии и оказывать помощь студентам в практической деятельности и решении задач. Более того, генеративный искусственный интеллект может осуществлять интеллектуальные оценки, предоставляя преподавателям аналитические данные об успеваемости студентов и эффективности обучения. Вместе с тем, внедрение генеративного искусственного интеллекта в образование сопряжено с рядом проблем. В первую очередь, технологическая незрелость может приводить к ошибкам или неточностям в генерируемом контенте, что негативно скажется на качестве обучения. Во-вторых, чрезмерная зависимость от искусственного интеллекта может ослабить роль педагогов и способность студентов к самостоятельному обучению.
искусственный интеллект, генеративный искусственный интеллект, применение ии в образовании, цифровая трансформация, образовательные инновации, персонализированное обучение, академическая успеваемость, социальные и этические риски, конфиденциальность и безопасность данных, автоматизация образовательных процессов, кибербезопасность, цифровая компетентность, интеграция технологий в обучение, узкий ии, цифровая инфраструктура.
XUSUSIY SEKTORNI QO‘LLAB-QUVVATLASHDA SOLIQ IMTIYOZLARINING AHAMIYATI
Bu maqolada soliq imtiyozlarining xususiy sektorni rivojlantirish va uni qo‘llabquvvatlashda iqtisodiy ahamiyati yoritib beriladi. Soliq imtiyozlari tufayli tadbirkorlik subyektlarining moliyaviy yukini yengillashtirish, investitsiya muhitini rag‘batlantirish va yangi ish o‘rinlarini kengaytirish imkoniyatlari yoritib beriladi. Bundan tashaqari, soliq tizimining keng imkoniyatlaridan foydalanish iqtisodiy o‘sishga ta’siri va ularni samarali qo‘llash masalalari tahlil qilinadi. Bu natijalar orqali shuni bilishimiz mumkinki, puxta ishlab chiqilgan soliq imtiyozlari xususiy sektor faolligini oshirishda muhim vosita hisoblanadi.
xususiy sektor, soliq imtiyozlari, tadbirkorlik subyektlari, investitsiyalar, iqtisodiy rivojlanish,moliyaviy savodxonlik.
JURNALISTLAR TAYYORLASHDA AXBOROT TEXNOLOGIYALARINING ROLI VA AXAMIYATI
Maqolada jurnalistlarni tayyorlash jarayonida axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining (AKT) roli va ahamiyati ilmiy nuqtai nazardan yoritilgan. Jurnalistika ta’limida raqamli texnologiyalardan foydalanishning asosiy yo‘nalishlari – ta’lim jarayonida, amaliy ko‘nikmalarni shakllantirishda va ilmiy izlanishlarda qo‘llanishi tahlil qilindi. Shuningdek, jurnalist kasbiy faoliyatida AKTning tezkorlik, multimedia integratsiyasi, global axborot maydoniga chiqish imkoniyatlari hamda axborot xavfsizligi bilan bog‘liq jihatlari ko‘rsatib o‘tildi. Raqamli jurnalistikaga xos muammolar va cheklovlar, xususan, texnik savodxonlik darajasining farqliligi, dasturlar tez eskirishi, feyk axborot muammosi hamda media etikasini tatbiq etishdagi qiyinchiliklar ham tahlil qilindi. Maqola yakunida jurnalistika ta’limida AKTni keng integratsiya qilish zarurligi asoslab berilgan.
jurnalistika ta’limi, axborot-kommunikatsiya texnologiyalari, raqamli jurnalistika, multimedia, axborot xavfsizligi, media etika.
TA’LIM JARAYONIDA GRAFIK MODELLASHTIRISHNING O‘RNI VA AHAMIYATI
Mazkur maqolada ta’lim jarayonida grafik modellashtirishning didaktik imkoniyatlari, uning o‘quv materiallarini vizuallashtirish, murakkab tushunchalarni tushunarli shaklda ifodalash hamda o‘quvchilarning mantiqiy va tizimli fikrlashini rivojlantirishdagi o‘rni tahlil qilinadi. Grafik modellar orqali bilimlarni tuzilmaviy tashkil etish, o‘zaro bog‘liqliklarni aniqlash va muammoli vaziyatlarni modellashtirish imkoniyatlari yoritib beriladi. Shuningdek, grafik modellashtirishning ta’lim samaradorligini oshirish, mustaqil o‘rganish va refleksiv faoliyatni qo‘llab-quvvatlashdagi ahamiyati asoslab beriladi.
axborot ta’lim muhiti, o‘quv-didaktik material, raqamli ta’lim, kompetensiyaviy yondashuv, interfaol ta’lim, pedagogik dizayn.
MUSTAQIL TA’LIM JARAYONINI TAKOMILLASHTIRISHDA MEDIA TA’LIM VA SUN’IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARIDAN FOYDALANISH USULLARI
Maqolada mustaqil ta’lim jarayonini takomillashtirishda media ta’lim va sun’iy intellekt texnologiyalaridan foydalanish usullari yoritilgan. Media ta’lim vositalari va sun’iy intellekt imkoniyatlarining talabalarning mustaqil o‘quv faoliyatini rivojlantirishdagi ahamiyati tahlil qilingan hamda mustaqil ta’lim samaradorligini oshirishga yo‘naltirilgan metodik yondashuvlar asoslab berilgan.
Mustaqil ta’lim, media ta’lim, sun’iy intellekt, raqamli ta’lim muhiti, multimedia texnologiyalari, o‘quv jarayonini individuallashtirish.
TA’LIM TRANSFORMATSIYASI JARAYONIDA SUN’IY INTELLEKT VA KELAJAK TEXNOLOGIYALARINING PEDAGOGIK AHAMIYATI
Ushbu maqolada sun’iy intellekt texnologiyalarining ta’lim tizimiga joriy etilishi, ularning pedagogik jarayonga ta’siri va o‘quvchilarning bilim olish samaradorligini oshirishdagi o‘rni tahlil qilinadi. SI asosidagi moslashuvchan ta’lim platformalari, avtomatlashtirilgan baholash tizimlari va virtual yordamchilarning ta’lim sifatini yaxshilashdagi imkoniyatlari ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, SI integratsiyasi bilan bog‘liq muammolar va istiqbollar yoritiladi.
transformatsiya, sun’iy intelekt, baholash, integratsiya, raqamli ta’lim, adaptiv ta’lim, ta’lim texnologiyalari, avtomatlashtirish, virtual tutor. algoritm, texnologiya.
RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR ASOSIDA IQTISODIY INSTITUTLAR SAMARADORLIGINI OSHIRISH: TRANZAKSIYA XARAJATLARINI QISQARTIRISHNING INSTITUTSIONAL MODELI
Ushbu tezisda raqamli texnologiyalarning iqtisodiy institutlar samaradorligiga ta’siri tranzaksiya xarajatlari nazariyasi asosida tahlil qilinadi. Tadqiqotda elektron hujjat aylanishi, raqamli identifikatsiya, sun’iy intellekt va raqamli platformalarning davlat boshqaruvi, moliyaviy sektor hamda biznes muhitidagi institutsional jarayonlarni soddalashtirish va tezlashtirishdagi roli yoritib beriladi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, raqamlashtirish orqali axborot shaffofligi oshadi, monitoring mexanizmlari avtomatlashtiriladi va inson omili bilan bog‘liq xatoliklar kamayadi, bu esa bitimlar xarajatlarini qisqartirib, bozor mexanizmlarining samarali ishlashiga xizmat qiladi. Shuningdek, raqamli transformatsiyaning investitsion muhit, korrupsiya darajasi va inklyuziv iqtisodiy o‘sishga ta’siri ham asoslab beriladi. Xulosa sifatida raqamli texnologiyalar institutsional islohotlar bilan uyg‘unlashgandagina barqaror iqtisodiy rivojlanishga erishish mumkinligi ta’kidlanadi.
raqamli transformatsiya, iqtisodiy institutlar, tranzaksiya xarajatlari, institutsional samaradorlik, raqamli platformalar, sun’iy intellekt, davlat boshqaruvi, biznes muhiti.
ZAMONAVIY TA’LIMDA AI VA KREATIV TEXNOLOGIYALARNING INTEGRATSIYASI: ETIK VA IJTIMOIY NUQTAI NAZAR
Raqamli transformatsiya sharoitida ta’lim tizimi sun’iy intellekt (AI), innovatsion texnologiyalar va kreativ yondashuvlar orqali modernizatsiyalanmoqda. Ushbu maqolada AI texnologiyalarining ta’lim jarayonidagi samaradorligi, shaxsiylashtirilgan o‘qitish imkoniyatlari, mehnat bozoridagi yangi kasblar va ijtimoiy hamda etik masalalar tahlil qilinadi. Tadqiqot metodologiyasida adabiyotlarni tahlil qilish, holat o‘rganish, ekspert intervyulari va tahliliy yondashuvlar qo‘llanildi. Natijalar AI va kreativ texnologiyalar ta’lim samaradorligini oshirishi, algoritmik xolislik va shaffoflik muammolarini yuzaga chiqarishi, shaxsiy ma’lumotlar xavfsizligi va inson nazoratining dolzarbligini ko‘rsatadi. Maqolada ta’lim tizimini modernizatsiya qilish uchun etik AI konsepsiyasi, kreativ metodlar, uzluksiz ta’lim va ma’lumotlar xavfsizligi bo‘yicha tavsiyalar keltirilgan. Tadqiqot natijalari raqamli transformatsiya sharoitida barqaror, ishonchli va samarali ta’lim tizimini yaratish imkoniyatlarini ochib beradi.
raqamli transformatsiya, ta’lim tizimi, sun’iy intellekt (AI), innovatsion texnologiyalar, kreativ yondashuvlar, algoritmik xolislik, ma’lumotlar xavfsizligi, etik AI, ta’limning modernizatsiyasi.
МОДЕРНИЗАЦИЯ СИСТЕМЫ ОБРАЗОВАНИЯ В УСЛОВИЯХ ЦИФРОВОЙ ТРАНСФОРМАЦИИ: ИСКУССТВЕННЫЙ ИНТЕЛЛЕКТ, ИННОВАЦИОННЫЕ ТЕХНОЛОГИИ И КРЕАТИВНЫЕ ПОДХОДЫ
В условиях глобальной цифровой трансформации образовательные системы сталкиваются с необходимостью интеграции инновационных технологий, включая искусственный интеллект, онлайн-платформы и интерактивные инструменты обучения. Актуальность исследования обусловлена ускорением процессов цифровизации, изменением требований к компетенциям педагогов и учащихся, а также появлением новых форм организации образовательного процесса. Целью работы является анализ ключевых проблем и возможностей модернизации системы образования с использованием искусственного интеллекта и креативных технологических подходов. Методологическая основа исследования включает теоретический анализ, сравнительный метод, функциональный анализ образовательных технологий, а также эмпирическое изучение кейсов внедрения ИИ в образовательные практики. Результаты исследования демонстрируют повышение эффективности образовательного процесса, улучшение персонализации обучения, расширение возможностей интерактивного взаимодействия и трансформацию ролей педагогов. Сделан вывод о том, что успешная модернизация образовательной системы возможна при синергии технологических, педагогических и креативных подходов.
цифровая трансформация, искусственный интеллект, инновационные образовательные технологии, креативные подходы, модернизация образования, персонализированное обучение.
SUN’IY INTELLEKT ASOSLARI FANINI O‘QITISHNING METODIK TIZIMI
Mazkur maqolada “Sun’iy intellekt asoslari” fanini o‘qitishning metodik tizimi yoritilgan. Global raqamli transformatsiya jarayonlari sharoitida sun’iy intellekt texnologiyalarining ta’lim jarayoniga integratsiyalashuvi, talabalarda algoritmik fikrlash, amaliy ko‘nikmalar va intellektual tizimlarni loyihalash kompetensiyalarini shakllantirish masalalari tahlil qilingan. Tadqiqotda nazariy tahlil, amaliy tajriba, eksperiment va so‘rovnoma metodlari qo‘llanilgan. Natijalar sun’iy intellekt fanini o‘qitishda dasturiy-metodik tizimning samaradorligini ko‘rsatib, talabalarning bilim va ko‘nikmalarini sezilarli darajada oshirganini tasdiqlaydi.
Sun’iy intellekt, metodik tizim, ta’lim texnologiyalari, dasturiy ta’minot, kompetensiya.
AXBOROT TA’LIM MUHITIDA O‘QUV-DIDAKTIK MATERIALLARNI YARATISH MEZONLARI
Mazkur maqolada axborot ta’lim muhitida qo‘llaniladigan o‘quv-didaktik materiallarni yaratishga qo‘yiladigan asosiy pedagogik, didaktik, texnologik va psixologik talablar tizimli ravishda yoritiladi. Raqamli ta’lim sharoitida ta’lim oluvchilarning individual ehtiyojlari, kompetensiyaviy yondashuv, interfaollik va moslashuvchanlikni ta’minlash masalalari tahlil qilinadi. Shuningdek, o‘quv materiallarining sifatini baholash mezonlari va ularni loyihalashning zamonaviy tamoyillari ko‘rib chiqiladi.
RAQAMLI TRANSFORMATSIYA SHAROITIDA OLIY TA’LIM MUASSASALARI O‘QUV JARAYONI SAMARADORLIGINI OSHIRISHNING USTUVOR YO‘NALISHLARI
Mazkur maqolada raqamli transformatsiya sharoitida oliy ta’lim muassasalarida o‘quv jarayoni samaradorligini oshirishning ustuvor yo‘nalishlari ilmiy-nazariy va amaliy jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqotda raqamli pedagogik texnologiyalar, o‘quv jarayonini boshqarishning raqamli mexanizmlari, professor-o‘qituvchilar va talabalar raqamli kompetensiyalarini rivojlantirish masalalariga alohida e’tibor qaratilgan. Shuningdek, ta’lim mazmunini raqamli iqtisodiyot talablariga moslashtirish hamda axborot-kommunikatsiya infratuzilmasini takomillashtirish yo‘nalishlari asoslab berilgan.
raqamli transformatsiya, oliy ta’lim, o‘quv jarayoni samaradorligi, raqamli pedagogika, ta’limni boshqarish, raqamli kompetensiya.
FRAKTAL PEDAGОGIKANING NAZARIY ASОSLARI VA TA’LIM JARAYОNIDA QО‘LLANILISHI
Ushbu maqolada fraktal pedagogikaning nazariy asoslari hamda uning ta’lim jarayonida qo‘llanilish imkoniyatlari tahlil qilinadi. Fraktal yondashuvning mohiyati, ta’lim tizimida murakkab, o‘z-o‘zini takrorlovchi va ierarxik tuzilmalarni tushuntirishdagi ahamiyati yoritiladi. Shuningdek, fraktal pedagogika asosida tashkil etilgan o‘quv jarayonining o‘quvchilarning tizimli va kreativ fikrlashini rivojlantirish, bilimlarni integratsiyalash va mustaqil ta’limni samarali tashkil etishdagi roli asoslab beriladi. Tadqiqot natijalari fraktal pedagogik yondashuvni zamonaviy ta’lim tizimiga joriy etishning metodik va amaliy imkoniyatlarini kengaytirishga xizmat qiladi.
Fraktal pedagogika, fraktal yondashuv, ta’lim tizimi, kreativ fikrlash, tizimli fikrlash, innovatsion ta’lim, ta’lim jarayonini modellashtirish.
O‘ZBEKISTONDA TA’LIM JARAYONIGA SUN’IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARINI INTEGRATSIYASINING HOZIRGI HOLATI VA ISTIQBOLLARI
Ushbu maqolada O‘zbekistonda ta’lim sohasida sun’iy intellekt texnologiyalarini integratsiyalashning mavjud holati, asosiy tendensiyalari hamda rivojlanish istiqbollari tizimli ravishda yoritiladi. Tadqiqot natijalari ta’lim tizimini takomillashtirish, innovatsion yondashuvlarni joriy etish va ilmiy asoslangan qarorlar qabul qilishda muhim ahamiyat kasb etadi.
Sun’iy intellect, AI, ta’lim, IT, ta’limda sun’iy intellekt, integratsiya.
KO‘P O‘ZGАRUVCHILI FUNKSIYА KАRRАLI VА TАKRORIY LIMITLАRINING O‘ZАRO BOGʻLIQLIGI
Mazkur maqolada ko‘p o‘zgaruvchili funksiyalarning karrali va takroriy limitlari orasidagi o‘zaro munosabatlar chuqur tahlil qilingan. Ishda karrali limit mavjud bo‘lganda takroriy limitlarning mavjudligi va ularning qiymatlari bilan bog‘liq teoremalar va ushbu teoremalardan kelib chiqadigan natijalar keltirilgan hamda qat’iy matematik isbotlar orqali asoslab berilgan. Shuningdek, takroriy limitlar mavjud bo‘lib, karrali limit mavjud bo‘lmagan holatlar hamda aksincha vaziyatlar misollar yordamida ko‘rsatib berilgan. Keltirilgan misollar orqali ko‘p o‘zgaruvchili funksiyalar limitlarini hisoblashda karrali va takroriy limit tushunchalarining bir-biriga bog‘liq emasligi yoki muayyan shartlar ostida tenglashishi yoritilgan.
ko‘p o‘zgaruvchili funksiya, karrali limit, takroriy limit, limitning mavjudligi, ketma-ketliklar usuli, matematik analiz, limitlar nazariyasi, funksiyalar limitlari, oliy matematika.
KRAUDSORSING RAQAMLI MEDIADA KONTENT YARATISHNING TRANSFORMATSION OMILI SIFATIDA
Mazkur maqolada kraudsorsing raqamli mediada, xususan, onlayn nashrlar faoliyatida kontent yaratish jarayonining transformatsion omili sifatida ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda kraudsorsing tushunchasining shakllanishi, uning jurnalistika sohasiga kirib kelish bosqichlari hamda zamonaviy raqamli media sharoitida tutgan o‘rni yoritiladi. Xorijiy tadqiqotchilar tomonidan ilgari surilgan crowdsourcing, crowd wisdom, crowd creation va crowdsourced journalism konsepsiyalari qiyosiy tahlil asosida o‘rganildi. Maqolada raqamli platformalar rivoji natijasida auditoriyaning passiv iste’molchidan faol kontent yaratuvchi subyektga aylanish jarayoni ko‘rsatib beriladi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, kraudsorsing jurnalistik kontent yaratishda tahririyat va auditoriya o‘rtasidagi munosabatlarni tubdan o‘zgartirib, media tizimining demokratlashuvi va ochiqligini ta’minlovchi muhim mexanizmga aylanmoqda. Ushbu yondashuv onlayn nashrlarda kontent xilma-xilligini oshirish, tezkorlikni ta’minlash hamda ijtimoiy ahamiyatga ega masalalarni yoritishda yangi imkoniyatlar yaratadi.
kraudsorsing; raqamli media; onlayn nashrlar; kontent ishlab chiqarish; auditoriya ishtiroki.
TA’LIM TIZIMIDA SUN’IY INTELLEKTDAN FOYDALANISH: INNOVATSION IMKONIYATLAR VA AXLOQIY MUAMMOLAR
Mazkur maqolada raqamli transformatsiya sharoitida ta’lim tizimida sun’iy intellekt texnologiyalaridan foydalanish masalalari falsafiy-metodologik yondashuv asosida tahlil qilinadi. Maqolada sun’iy intellektning ta’lim jarayonini modernizatsiya qilishdagi innovatsion imkoniyatlari bilan bir qatorda, u bilan bog‘liq axloqiy muammolar, inson omilining o‘rni, mas’uliyat va qadriyatlar transformatsiyasi masalalari ochib beriladi. Sun’iy intellekt asosidagi ta’lim modellarining gnoseologik va aksiologik jihatlari yoritilib, ta’lim jarayonida insonparvarlik tamoyillarini saqlash zarurati asoslab beriladi.
sun’iy intellekt, ta’lim tizimi, raqamli transformatsiya, innovatsion texnologiyalar, axloqiy muammolar, falsafiy tahlil, insonparvarlik.
TA’LIMNI RAQAMLASHTIRISH SHAROITIDA BO‘LAJAK MUHANDISLARNI IJODIY KOMPITENTLIKNI RIVOJLANTIRISH
Ushbu maqolada ta’limni raqamlashtirish sharoitida bo‘lajak muhandislarning ijodiy kompetentligini rivojlantirish masalalari tahlil qilinadi. Raqamli ta’lim texnologiyalarining muhandislik ta’limidagi o‘rni, ularning talabalarning ijodiy fikrlashini, muammoli vaziyatlarni mustaqil hal etish ko‘nikmalarini hamda innovatsion faoliyatga tayyorgarligini shakllantirishdagi ahamiyati yoritiladi. Shuningdek, ijodiy kompetentlikni rivojlantirishga xizmat qiluvchi zamonaviy pedagogik yondashuvlar, raqamli vositalar va metodlarning samaradorligi asoslab beriladi. Tadqiqot natijalari bo‘lajak muhandislarni tayyorlash jarayonida raqamli ta’lim muhitidan samarali foydalanish imkoniyatlarini kengaytirishga xizmat qiladi.
kompitentlik, ijodiy qobiliyat, ta’limda raqamli texnologiyalar, bulutli texnologiyalar, masofaviy ta’lim platformalari
MASOFAVIY TA’LIMDA NEYROTARMOQLAR YORDAMIDA TALABALAR O‘ZLASHTIRISHINI MONITORING QILISH VA PROGNOZLASH (MA’LUMOTLAR TAHLILI VA NATIJADORLIK)
Mazkur tadqiqot masofaviy ta’lim muhitida talabalar o‘zlashtirishini monitoring qilish va ularning akademik natijalarini prognozlashda neyrotarmoqlar va sun’iy intellekt texnologiyalaridan foydalanish masalalariga bag‘ishlangan. Tadqiqotda masofaviy ta’lim platformalarida shakllanadigan katta hajmdagi ma’lumotlar (learning analytics) asosida talabalar faolligi, baholash natijalari va o‘quv jarayonidagi ishtiroki tahlil qilindi. Neyron tarmoqlar asosida qurilgan prognoz modeli orqali talabalarning yakuniy o‘zlashtirish ko‘rsatkichlarini oldindan aniqlash imkoniyatlari ko‘rsatib berildi. Olingan natijalar masofaviy ta’limda ta’lim sifatini oshirish, individual yondashuvni kuchaytirish hamda akademik xavf guruhidagi talabalarni erta aniqlashda sun’iy intellekt texnologiyalarining samaradorligini tasdiqlaydi.
masofaviy ta’lim, sun’iy intellekt, neyrotarmoqlar, learning analytics, prognozlash.
FIZIKA VA ELEKTRONIKA O‘QUV-AMALIY MASHG‘ULOTLARIDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALARGA KREATIV YONDASHUV
Maqolada oliy o‘quv muassasalaridagi olib boriladigan o‘quv jarayonlaridagi zamonaviy tendensiyalar taxlil qilingan. Innovatsion pеdagogik tеxnologiyalardan foydalanish va ularni ma’ruza, o‘quv-amaliy va fizika, elektronika, elektronika va sxemalar fanlarida virtual laboratoriya mashg‘ulotlariga qo‘llanishi ko‘rib chiqilgan. Bunday mashg‘ulotlar o‘quv jarayonining sifatini ortishiga va samaradorligiga ijobiy ta’sir ko‘rsatilgan. Virtual laboratoriyalarni amalga oshirishga imkon beruvchi qator dasturlar: SPLAN7.0, Electronics Workbench, Phet Colorado qisman ko‘rib chiqilgan.
fizika, elektronika, virtual laboratoriya, kompyuter texnologiyalari, ta’lim jarayoni, o‘quv dasturlar, innavatsion, masalalar yechish.
NOTO‘LIQ OILA VA UNDAGI IJTIMOIY-PSIXOLOGIK MUAMMOLARNING YUZAGA KELISHI
Mazkur tezisda noto‘liq oilaning mohiyati, vujudga kelish sabablari hamda unda kuzatiladigan ijtimoiy-psixologik muammolar kompleks yondashuv asosida tahlil qilinadi. Shuningdek, xorij psixolog olimlarining ilmiy qarashlariga tayangan holda noto‘liq oilalarning farzand psixikasi, tarbiya jarayoni va oilaviy muhitga ta’siri yoritiladi.
noto‘liq oila, ajralish, ijtimoiy muammolar, psixologik muammolar, farzand taraqqiyoti, oila psixologiyasi.
UNIVERSITETLARINING GUMANITAR FAKULTETLARIDA INFORMATIKA KURSINI O‘QITISHNING USLUBIY JIHATLARI, MAZMUNI VA TASHKILIY SHAKLLAR
Mazkur tadqiqot universitetlarning gumanitar fakultetlarida informatika fanini o‘qitishning uslubiy jihatlari, mazmuni hamda tashkiliy shakllarini ilmiy asosda o‘rganishga bag‘ishlangan. Tadqiqotda gumanitar yo‘nalish talabalari uchun informatika kursining ta’limiy ahamiyati zamonaviy axborot jamiyati talablari nuqtayi nazaridan asoslab beriladi. Informatika fanini o‘qitishda kompetensiyaviy yondashuv, fanlararo integratsiya va raqamli savodxonlikni shakllantirish masalalari asosiy yo‘nalish sifatida qaraladi. Ishda informatika kursi mazmunini tanlash va tuzishda gumanitar fanlar bilan uyg‘unlik, talabalarning kasbiy ehtiyojlari hamda axborot texnologiyalaridan samarali foydalanish ko‘nikmalarini rivojlantirishga e’tibor qaratiladi. O‘qitish jarayonida qo‘llaniladigan an’anaviy va innovatsion pedagogik metodlar, interaktiv ta’lim texnologiyalari, masofaviy va aralash ta’lim shakllarining imkoniyatlari tahlil qilinadi. Shuningdek, ma’ruza, amaliy mashg‘ulot va mustaqil ta’lim shakllarining o‘zaro bog‘liqligi, talabalarning mantiqiy, tanqidiy va algoritmik fikrlashini rivojlantirishdagi o‘rni yoritiladi. Tadqiqot natijalari gumanitar fakultetlarda informatika fanini o‘qitish samaradorligini oshirish, o‘quv dasturlarini takomillashtirish va metodik ta’minotni rivojlantirishga qaratilgan ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqishga xizmat qiladi.
Informatika ta’limi, gumanitar fakultetlar, oliy ta’lim tizimi, o‘qitish metodikasi, ta’lim mazmuni, tashkiliy shakllar, kompetensiyaviy yondashuv, fanlararo integratsiya, raqamli savodxonlik, ta’lim samaradorligi.
KO‘P O‘ZGARUVCHILI FUNKSIYA XOSSALARI BILAN UNING XUSUSIY HOSILALARI XOSSALARI ORASIDAGI ALOQADORLIK
Mazkur maqolada ko‘p o‘zgaruvchili funksiyalar va ularning xususiy hosilalari o‘rtasidagi bog‘lanishlar tahlil qilingan. Funksiyaning biror nuqtada differensiallanuvchi bo‘lishi uning barcha xususiy hosilalariga ega bo‘lishi uchun zaruriy va ayrim hollarda yetarli shart ekanligi isbotlar asosida yoritilgan. Shuningdek, funksiyaning xususiy hosilalari mavjud bo‘lishi uning differensiallanuvchanligini kafolatlamasligi misollar bilan ko‘rsatib berilgan. Bir o‘zgaruvchili va ko‘p o‘zgaruvchili funksiyalar orasidagi farqlar ham umumlashtirilgan.
ko‘p o‘zgaruvchili funksiya, xususiy hosila, differensiallanuvchanlik, uzluksizlik, teorema, orttirma, limit, matematik analiz.
SUN’IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARI ASOSIDA RAQAMLASHTIRILGAN MUHITIDA TIBBIYOT TALABALARI KASBIY KOMPETENTLIGINI RIVOJLANTIRISH METODIKASINI TAKOMILLASHTIRISH
This article examines ways to improve the methodology for developing the professional competence of medical students in a digital educational environment through the integration of artificial intelligence (AI) technologies. The study is grounded in a competency-based approach and focuses on the pedagogical potential of AI-driven tools such as intelligent tutoring systems, adaptive learning platforms, learning analytics, and virtual clinical simulations. Particular attention is given to the formation of clinical thinking, digital literacy, decision-making skills, and continuous professional development competencies. The article proposes a methodological framework that combines traditional medical education with AI-supported personalized learning, data-driven assessment, and interactive digital resources.
professional competence, medical education, digital educational environment, artificial intelligence technologies, competency-based approach, adaptive learning, intelligent tutoring systems, digital literacy, clinical thinking