GEPATIT B VA C VIRUSINING JAHON VA O‘ZBEKISTON MIQYOSIDAGI TARQALISHI
Keywords:
gepatit B, gepatit C, tarqalish, O‘zbekiston, JSST, vaksinatsiya, skriningAbstract
Ushbu maqola gepatit B va C viruslarining jahon va O‘zbekiston miqyosidagi tarqalishini solishtiradi. Jahoniy ma’lumotlar JSST 2024 hisobotiga, O‘zbekiston ma’lumotlari esa 2022–2024 yillardagi milliy skrining dasturiga (1 milliondan ortiq kishi) asoslangan. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, O‘zbekistonda gepatit B tarqalishi global o‘rtachadan pastroq (2,89% vs 3,2%), gepatit C esa yuqoriroq (3,02% vs 0,7%). Vaksinatsiya bolalar orasida samara bergan, ammo kattalarda xavf saqlanmoqda. Maqola 2030 yilgi bartaraf etish maqsadlari yo‘lida skrining va davolashni kuchaytirishni tavsiya qiladi.
References
1. BMC Public Health. (2024). Barriers and facilitators to viral hepatitis testing in Uzbekistan: Scoping qualitative study. https://bmcpublichealth.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12889-024-18953-5
2. Centers for Disease Control and Prevention. (2025). Global viral hepatitis surveillance data 2024–2025. https://www.cdc.gov/hepatitis/global/data.htm
3. Coalition for Global Hepatitis Elimination. (2025a). Uzbekistan hepatitis infographic. https://www.globalhep.org/sites/default/files/content/national_profiles/files/2025-09/2025-09-03_Hepatitis%2520Infographic_Uzbekistan.pdf
4. Coalition for Global Hepatitis Elimination. (2025b). Uzbekistan data profile.
https://www.globalhep.org/data-profiles/countries/uzbekistan
5. Coalition for Global Hepatitis Elimination. (2025c). Global hepatitis elimination data dashboard.
https://www.globalhep.org/data-dashboard
6. Ismoilov, U., Musabaev, E., & Mirzaev, U. (2025). Hepatitis B and C landscape in Uzbekistan: Epidemiological patterns revealed in a study of 1,040,000 people. European Journal of Public Health, 35(5), 1014–1020. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12529272/
7. Musabaev, E., Ismoilov, U., & Mirzaev, U. (2025). Prevalence of chronic hepatitis B virus infection among children in Uzbekistan: Impact of vaccination. ResearchGate Publication. https://www.researchgate.net/publication/388399027
8. United Nations. (2025). World Hepatitis Day and every day: Advancing global solidarity to eliminate viral hepatitis. https://www.un.org/rt/node/232815
9. World Health Organization. (2024). Global hepatitis report 2024. Geneva: World Health Organization. https://www.who.int/publications/i/item/9789240091672
10. World Health Organization. (2025a). Information sheet - Viral hepatitis B and C burden of disease.
11. World Health Organization. (2025b). Hepatitis B & C burden, gaps and priorities towards 2030.
12. World Health Organization. (2025c). Progress and challenges in the global elimination of viral hepatitis. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12360306/
13. World Health Organization. (2025d). Guidelines for conducting seroprevalence surveys in public health. Geneva: World Health Organization. https://www.who.int/publications/i/item/9789241508543