QO‘SHMA GAPLARDA PROPOZITSIYALAR STRUKTURASI
Keywords:
qo‘shma gap, propozitsiya, propozitsional struktura, mantiqiy bog‘lanish, sintaksis, ta’lim lingvistikasi.Abstract
Mazkur maqolada o‘zbek tilshunosligida qo‘shma gaplarning propozitsional tahlili masalasi zamonaviy lingvistik yondashuvlar asosida tadqiq etiladi. Tadqiqotda qo‘shma gap tarkibidagi propozitsiyalarning strukturaviy tuzilishi, mantiqiy izchilligi hamda ularning nutqiy funksiyasi aniqlanadi. Ilmiy, badiiy va rasmiy uslubdagi matnlar misolida propozitsional strukturalarning o‘ziga xos xususiyatlari ochib beriladi. Maqola natijalari ta’lim jarayonida sintaktik birliklarni chuqur anglash va samarali o‘qitishda muhim ilmiy-metodik ahamiyat kasb etadi.
References
1. Abduazizov A.A. Tilshunoslik nazariyasi asoslari. – Toshkent: Fan, 2018.
2. Mahmudov N. O‘zbek tilining sintaktik qurilishi. – Toshkent: O‘qituvchi, 2016.
3. Safarov Sh. Pragmatik lingvistika. – Toshkent: Akademnashr, 2019.
4. Rahmatullayev Sh. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. – Toshkent: Universitet, 2020.
Snoskalar.
1. Propozitsiya gapda ifodalangan voqea-hodisa va munosabatlarning mantiqiy modeli sifatida izohlanadi (qarang: Abduazizov, 2018).
2. Qo‘shma gaplarda har bir predikativ birlik nisbatan mustaqil semantik mazmunga ega bo‘lib, alohida propozitsiyani ifodalaydi (Mahmudov, 2016).
3. Propozitsiyalarning strukturaviy izchilligi nutqning aniqligi va mantiqiy yaxlitligini ta’minlaydi (Safarov, 2019).
4. Badiiy matnlarda propozitsiyalar o‘rtasidagi munosabat emotsional-ekspressiv vositalar orqali kuchaytiriladi (Rahmatullayev, 2020).
