AGROIQTISODIY KOMPLEKSNING INFRATUZILMA TA’MINOTINI TAKOMILLASHTIRISH – UNING INNOVATSION RIVOJLANISHINING ASOSIY SHARTI
Keywords:
O‘zbekiston, agroiqtisodiy kompleks (AIK), infratuzilma, innovatsion tadbirkorlik, agroproduktivlik, integratsiyalashgan infratuzilma, intensiv rivojlanish, texnologik yangilanish.Abstract
Ushbu maqola O‘zbekiston agroiqtisodiy kompleksida (AIK) infratuzilmani rivojlantirish va innovatsion tadbirkorlikni rag‘batlantirish masalalarini ilmiy tahlil qiladi. Tadqiqotda agrar sohada infratuzilmaning roli, uning ishlab chiqarish samaradorligi, texnologik va innovatsion yangilanishlarni qo‘llab-quvvatlashdagi ahamiyati ko‘rib chiqilgan.
Maqolada shuningdek, agrar sektorning o‘ziga xos xususiyatlari — tabiiy-iqlim sharoitlariga bog‘liqlik, texnika va kadrlar bilan cheklangan imkoniyatlar, uzoq muddatli investitsiya talablari va mavsumiylik omillari — tahlil qilinadi. Bu kontekstda infratuzilma tizimlarini takomillashtirish va integratsiyalashgan infratuzilma kompleksini yaratish orqali agrar ishlab chiqarishning intensiv rivojlanishi va innovatsion yo‘nalishlarning amalga oshirilishi mumkinligi ko‘rsatib berilgan.
Maqolada shuningdek, resurslardan oqilona foydalanish, ishlab chiqarishni joylashtirish va maxsuslashtirishni optimallashtirish orqali ishlab chiqarish samaradorligini oshirish va ishlab chiqarish xarajatlarini kamaytirish usullari tahlil qilingan. Tadqiqot natijalari infratuzilmani rivojlantirish va innovatsion tadbirkorlikni rag‘batlantirish orqali O‘zbekiston agrar sektorining raqobatbardoshligini oshirish hamda barqaror iqtisodiy rivojlanishiga erishish mumkinligini ko‘rsatadi.
Maqolada shuningdek, milliy va xalqaro tadqiqotlar, iqtisodiy-matematik modellar va ilg‘or texnologik yondashuvlar asosida AIK infratuzilmasini modernizatsiya qilish bo‘yicha ilmiy-tadqiqotlar va metodologik tavsiyalar berilgan.
References
1. Agirbov Yu., Patova V., Kairova N. Ilmiy-texnika taraqqiyoti va innovatsion faoliyatni oshirish // Xalqaro qishloq xo‘jaligi jurnali. – 1999. – №3.
2. Bashelutskov P. P. Rossiya AIKning sotuv infratuzilmasini zamonaviy sharoitda tashkiliy-iqtisodiy takomillashtirish: nomzodlik dissertatsiyasi, iqtisodiyot fanlari: 08.00.05. – Volgograd, 2009.
3. Bobicheva A. A. Hududiy AIKning veterinar faoliyatini boshqarish tizimida samarali infratuzilma shakllantirish (Volgograd viloyati misolida): nomzodlik dissertatsiyasi, iqtisodiyot fanlari: 08.00.05. – Volgograd, 2006.
4. Jarimok M. A. Hududiy AIK resurslarini ta’minlash tizimida integratsion mexanizmlarni rivojlantirish: Adygeya Respublikasi materiali bo‘yicha: nomzodlik dissertatsiyasi, iqtisodiyot fanlari: 08.00.05. – Maykop, 2005.
5. Dobrynin V. A. Qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarish infratuzilmasi va uning iqtisodiy ahamiyati. – Moskva: TSXA, 1984.
6. Zakhrjapin A. Zamonaviy agroiqtisodiy kompleks holati // Ekonomist. – 2000. – №2.
7. Zinchenko A. N. Rossiya qishloq xo‘jaligi daromad va xarajatlarining milliy hisob-kitob tizimidagi xususiyatlari // Statistika masalalari. – 2000. – №2.
8. Kokin A. N. O‘simliklarni kimyoviy himoya vositalari bozorida infratuzilmani barqaror boshqarish tizimining asosiy elementlari // Zamonaviy iqtisodiyot masalalari. – №5 (72). – 2005.
9. Konovalova V. N. Qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarish infratuzilmasining iqtisodiy samaradorligi: nomzodlik dissertatsiyasi, iqtisodiyot fanlari: 08.00.05. – Vologda, 2002.
10. Medvedev Yu. A. Don bozori infratuzilmasini rivojlantirish (Krasnodar krai materiali bo‘yicha): nomzodlik dissertatsiyasi, iqtisodiyot fanlari: 08.00.05. – Moskva, 2010.
11. Petrikov A. AIKda iqtisodiy siyosat // Ekonomist. – 1998. – №7.
12. Pimenova N. B. Lyonchilik tarmog‘ida samarali ishlab chiqarish infratuzilmasini shakllantirish (Udmurtiya Respublikasi materiali bo‘yicha): nomzodlik dissertatsiyasi, iqtisodiyot fanlari: 08.00.05. – Izhevsk, 2005.
13. Polyanskiy S. XXI asrda AIKni rivojlantirish strategiyasi // AIK: iqtisodiyot va boshqaruv. – 1999. – №8.
14. Pomogaev Ye. M. AIKda innovatsion infratuzilmani rivojlantirishning tashkiliy-iqtisodiy asoslari: nomzodlik dissertatsiyasi, iqtisodiyot fanlari: 08.00.05. – Novosibirsk, 2006.
15. Khugaeva R. I. Qishloq xo‘jaligida infratuzilma xizmatlarini samarali ta’minlashning tashkiliy-iqtisodiy mexanizmi: nomzodlik dissertatsiyasi, iqtisodiyot fanlari: 08.00.05. – Vladikavkaz, 2012.
16. Chernyavskiy I. F. Qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarish infratuzilmasi: nazariya va amaliyot masalalari. – Moskva: Iqtisodiyot, 1979. – 229 b.
17. Shutkov A. Agrar islohotlar va ularning natijalari // Ekonomist. – 1995. – №5.
18. Iqtisodiyot va optimizatsiya / Kantorovich L., Lassman V., Shilar X. va boshq. – Moskva: Fan, 1990.
19. Emerson G. Ishlab chiqarish samaradorligi bo‘yicha o‘n ikki prinsip. – Moskva: Iqtisodiyot, 1992.
