MAKTAB YOSHIGACHA BOLGAN BOLALARDA INKLYUZIV TA’LIM
Keywords:
inklyuziv ta'lim, maktabgacha yoshdagi bolalar, bolalarning o'ziga xos ehtiyojlari, ijtimoiy integratsiya, differensial yondashuv, pedagogik texnologiyalar, inklyuziv muhit, ota-onalar bilan hamkorlik, maxsus ehtiyojli bolalar, erta rivojlanishAbstract
Ushbu maqola maktabgacha yoshdagi bolalarni inklyuziv ta'limga jalb qilish masalasini ko'rib chiqadi. Inklyuziv ta'lim har bir bolaning, shu jumladan, rivojlanishidagi o'ziga xos ehtiyojlari bo'lgan bolalarning teng huquqli va to'liq ishtirokini ta'minlashga qaratilgan. Bu yondashuv bolalarning bir-birlaridan o'rganishlariga, o'zaro hurmat va do'stlik tuyg'ularini shakllantirishlariga yordam beradi. Maqolada maktabgacha ta'lim tashkilotlarida inklyuziv muhitni yaratishning asosiy tamoyillari, pedagogik yondashuvlar, o'yin texnikalari hamda ota-onalar va mutaxassislar o'rtasidagi hamkorlikning ahamiyati tahlil qilinadi. Bu yondashuvning bolalarning ijtimoiy, emotsional va kognitiv rivojlanishiga ijobiy ta'siri ilmiy tadqiqotlar asosida ko'rsatiladi.
References
1. Sh. M. Mirziyoyev. "Maktabgacha ta'limni rivojlantirish – jamiyat taraqqiyotining muhim poydevori".
2. “2020-2025-yillarda xalq taʼlimi tizimida inklyuziv taʼlimni rivojlantirish konsepsiyasi”.
3. O‘zbekiston Respublikasining “Nogironligi bo‘lgan shaxslarning huquqlari to‘g‘risida”gi Qonuni 15.10.2020 yildagi O‘RQ-641-son.
4. Toʻrayeva Sh.K. “O‘zbekistonda maktabgacha yoshdagi bolalarni inklyuziv ta’limga e’tibor qaratilmoqda”. // Sharq uyg'onishi: innovatsion, ta'lim, tabiiy va ijtimoiy fanlar. 2021 yil.
5. Kazakova A.Yu. "Evfemizatsiya bolalikni deinstitutsionalizatsiya qilish siyosatining bir qismi sifatida". // 2015 yil.
6. Gunval Ch. "Ko'pchilik uchun maktab" dan "Hamma uchun maktab"gacha". // Defektologiya. 2006 yil.
7. Inklyuziv ta'lim mavzusiga bag'ishlangan UNICEFning O'zbekistondagi veb-saytlari va nashrlari.
8. N. A. Norkuziyeva. "Maktabgacha yoshdagi bolalarda inklyuziv ta'limning nazariy asoslari". (Monografiya, 2022)
9. B. A. Ziyomov. "Inklyuziv ta'lim: nazariya va amaliyot". (Darslik)
10. -L. V. Shklyar. "Дошкольная педагогика: инклюзивное образование". (Rus tilidagi manba)
11. "Pedagogik mahorat" ilmiy-metodik jurnali.
12. "Ilm-fan va ta'lim" to'plamlari.
13. UNICEF (BMT Bolalar jamg'armasi) ning O'zbekistondagi inklyuziv ta'limga oid hisobotlari.
14. UNESCO (BMT Ta'lim, fan va madaniyat masalalari bo'yicha tashkiloti) ning inklyuziv ta'lim bo'yicha metodik tavsiyalari.
15. Butunjahon sog'liqni saqlash tashkiloti (VOZ/WHO) ning nogironlik va rivojlanishda nuqsonlari bo'lgan bolalar bilan ishlashga oid hujjatlari.
