RUHIY KASALLIKLARNI TASHXISLASH VA DAVOLASHDA BIOMARKERLARNING O‘RNI

Authors

  • Haqqiyev Farrux Askarovich Respublika ixtisoslashtirilgan ruhiy salomatlik ilmiy- amaliy tibbiyot markazining Psixiatriya xizmati bo’yicha Buxoro viloyati filialida 9-bo’limida vrach psixiatr Author

Keywords:

biomarker, psixiatriya, ruhiy kasallik, tashxis, shaxsga yo‘naltirilgan davolash, neyrobiologiya

Abstract

Ushbu maqolada ruhiy kasalliklarni erta aniqlash, individual davolash strategiyalarini belgilash va kasallik kechishini monitoring qilishda biomarkerlarning ahamiyati yoritilgan. Genetik, epigenetik, metabolik va neyrofiziologik biomarkerlar asosida zamonaviy psixiatriyada tashxis va davolashning aniq, shaxsga yo‘naltirilgan yondashuvlari muhokama qilinadi. Biomarkerlar yordamida depressiya, shizofreniya, bipolyar buzilish kabi ruhiy holatlarning patogenezi chuqur o‘rganilmoqda.

References

1. Insel, T. R., & Cuthbert, B. N. (2015). Brain disorders? Precisely. Science, 348(6234), 499–500.

2. Biomarkers Definitions Working Group. (2001). Biomarkers and surrogate endpoints: preferred definitions and conceptual framework. Clin Pharmacol Ther, 69(3), 89–95.

3. Schmidt, H. D., Shelton, R. C., & Duman, R. S. (2011). Functional biomarkers of depression: diagnosis, treatment, and pathophysiology. Neuropsychopharmacology, 36(12), 2375–2394.

4. Meyer-Lindenberg, A. (2010). From maps to mechanisms through neuroimaging of schizophrenia. Nature, 468(7321), 194–202.

5. Owen, M. J., & O'Donovan, M. C. (2017). Schizophrenia and the neurodevelopmental continuum: evidence from genomics. World Psychiatry, 16(3), 227–235.

6. Martins-de-Souza, D. (2014). Proteomics and transcriptomics in major depressive disorder: a critical review. Proteomics Clin Appl, 8(7-8), 524–533.

7. Fusar-Poli, P., et al. (2019). Stratification and biomarker development for early psychosis. Lancet Psychiatry, 6(11), 939–952.

8. McIntyre, R. S., et al. (2020). Biomarkers of treatment response in bipolar disorder. Acta Psychiatr Scand, 141(5), 403–415.

9. Leboyer, M., & Kupfer, D. J. (2010). Bipolar disorder: new perspectives in health care and prevention. J Clin Psychiatry, 71(12), 1689–1695.

10. Vieta, E., & Berk, M. (2018). Bipolar disorder: Advances in treatment and clinical management. Lancet, 392(10147), 1080–1090.

Downloads

Published

2025-10-27