QISHLOQ HUDUDLARIDA YERNING XUSUSIYLASHTIRILISHI VA UNING IJTIMOIY TA’SIRI
Keywords:
yer xususiylashtirilishi, qishloq hududlari, ijtimoiy ta’sir, yerga egalik huquqi, mulkiy munosabatlar, ijtimoiy tengsizlik, fermer xo‘jaliklari, agrar islohotlar, yer islohoti, resurslardan samarali foydalanish, mulkchilik shakllari, aholi farovonligi, ijtimoiy tabaqalanish, qonunchilik va yer siyosati, mahalliy boshqaruv, migratsiya va ishsizlik, huquqiy savodxonlik, adolatli taqsimot, davlat va xususiy mulk, fuqarolik jamiyati.Abstract
Ushbu maqolada qishloq hududlarida yerning xususiylashtirilishi jarayoni va uning ijtimoiy sohalarga ko‘rsatgan ta’siri kompleks tarzda tahlil etiladi. Yer munosabatlarining isloh qilinishi natijasida fermer xo‘jaliklari rivojlanib, aholi bandligi va iqtisodiy faolligi oshgani qayd etiladi. Shu bilan birga, yer ajratishdagi shaffoflikning yetishmasligi, gender va yoshlar o‘rtasidagi tengsizlik, ijtimoiy qatlamlar o‘rtasidagi tafovutlar kabi muammolar ham o‘z aksini topadi.
Maqolada ushbu muammolar mahalliy va xalqaro tajriba asosida tahlil qilinadi hamda mavjud muammolarni yumshatish yo‘llari, xususan adolatli yer siyosatini shakllantirish, huquqiy savodxonlikni oshirish va fuqarolik jamiyati institutlarini faollashtirish bo‘yicha tavsiyalar beriladi. Tadqiqotda statistik ma’lumotlar, normativ-huquqiy hujjatlar va ilmiy manbalar asosida analitik yondashuv qo‘llanilgan.
Maqola natijalari agrar islohotlarning ijtimoiy jihatlarini chuqurroq anglashga va qishloq aholisi farovonligini ta’minlashga qaratilgan samarali choralarni ishlab chiqishda muhim manba bo‘lib xizmat qilishi mumkin.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Yer kodeksi. – Toshkent: O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi, 1998.
2. O‘zbekiston Respublikasining “Fermer xo‘jaliklari to‘g‘risida”gi Qonuni. – Qabul qilingan sana: 2004-yil 30-aprel. O‘RQ–595-son.
3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Harakatlar strategiyasini amalga oshirish bo‘yicha 2017-yilga mo‘ljallangan Davlat dasturi to‘g‘risida”gi PQ–4947-sonli qarori. – 2017-yil 7-fevral.
4. Jahon banki. (2018). Land Reform and Farm Restructuring in Transition Countries. Washington D.C.: World Bank Publications.
5. Davlat statistika qo‘mitasi (2022). O‘zbekiston Respublikasi qishloq xo‘jaligi statistik to‘plami. – Toshkent: Statkom.
6. UNDP Uzbekistan (2021). Access to Land and Social Equity in Rural Uzbekistan. – Toshkent: BMT Taraqqiyot Dasturi.
7. FAO & IOM (2022). Rural Migration in Uzbekistan: Drivers and Impacts. – Rome: Food and Agriculture Organization of the United Nations.
8. Transparency International (2020). Corruption Perceptions in Land Allocation: Central Asia Report. – Berlin: TI Publications.
9. O‘zLiDeP va Gender tenglik markazi (2021). Ayollar va yoshlarning yerga egalik qilishdagi muammolari bo‘yicha so‘rovnoma natijalari. – Toshkent: Mahalliy tahliliy markaz.
10. Gender Development Index (2020). Human Development Reports. – New York: United Nations Development Programme.
