KELAJAK HAYOTI – INSON BILANMI YOKI UNSIZMI
Keywords:
Sun’iy intellekt, Kelajak hayoti, Robotlashtirish, Inson qadriyati, Axloq va ong, Inson va mashina hamkorligi, Texnologik xavfsizlik- qulaylikmi yoki yashirin tahdidmi?, Ongni yo’qotish xavfi, Texnologik etik me’yorlar.Abstract
Ushbu maqolada men, oddiy bir inson sifatida, texnologiyalar dunyosining shiddatli rivojini kuzatar ekanman, qalbimda paydo bo‘layotgan savollar, xavotirlar va hayratlar bilan o‘rtoqlashaman. Sun’iy intellekt hayotimizning deyarli har bir jabhasiga kirib kelmoqda: u biz o‘rnimizga fikrlayapti, ijod qilayapti, hatto qaror ham qabul qilyapti. Shu o‘rinda o‘zimga tez-tez savol beraman: kelajakda bizga o‘rin qoladimi? Mashinalar bilan yonma-yon yashay olamizmi yoki ular bizni siqib chiqaradimi?
Bu maqolada texnologiyalar ortida yashiringan imkoniyatlar bilan birga, insoniylik, ruh, axloq kabi qadriyatlar masalasiga chuqurroq nazar tashlayman. Meni eng ko‘p o‘ylantirayotgan narsa — bu taraqqiyot bizni kuchli qiladimi yoki asta-sekin bizning o‘rnimizni egallab, bizni sustlashtiradimi?
Shu savollar ostida yozilgan ushbu maqola, nafaqat tahlil, balki yurakdan chiqqan insoniy mulohazalarni ham o‘z ichiga oladi. Chunki texnologiyalar kelajagi haqida gap ketganda, eng muhim savol shu: “Kelajak biz bilan bo‘ladimi, yoki bizsizmi?”
References
1. Nick Bostrom — Superintelligence: Paths, Dangers, Strategies (2014)
2. Max Tegmark — Life 3.0: Being Human in the Age of Artificial Intelligence (2017)
3. Sherry Turkle — Reclaiming Conversation: The Power of Talk in a Digital Age (2015)
4. Hannah Arendt — The Human Condition (1958)
5. Luciano Floridi — The Ethics of Information (2013)
